Szlachta Wołynia

Akta wywodowe były pisane przez Deputacje Szlacheckie w miarę zatwierdzenia przywilejów szlacheckich dla konkretnych rodzin (osób). Dzielą się one na:
1. protokoły wywodu rodowitości szlacheckiej, tworzone były przy pierwotnym wywodzie rodu (zatwierdzenie w szlachectwie Imperium Rosyjskiego). Zawierają następujące dane:
- miejscowość, skąd pochodzili lub zamieszkiwali członkowie rodu;
- imiona najstarszego znanego przodka i jego potomków z pokazaniem stopnia pokrewieństwa;
- nazwę i opis herbu rodowego;
- dokumenty o własności majątków, ziemi lub inne;
- inne dokumenty potwierdzające przynależność do stanu szlachetnego.
2. protokoły o dodaniu do członków rodu. W protokołach o dodaniu znajdują się wiadomości o dołączeniu do już zatwierdzonych w przywileju szlacheckim innych osób, które urodziły się  po zatwierdzeniu  przywileju szlacheckiego dla rodu.

Wyżej mogą Państwo już w tej chwili sprawdzić w porządku alfabetycznym nazwiska rodzin, dla których zachowały się protokoły wywodu rodowitości szlacheckiej (pierwsza legitymacja) ze szlachty Guberni Wołyńskiej. Przykład protokołu wywodu rodowitości szlacheckiej znajdziecie Państwo w rozdziale: Przykład.

Przy naszej pomocy dotrzecie Państwo w swoich poszukiwaniach genealogicznych do protokołów wywodu rodowitości szlacheckiej oraz protokołów o dodaniu do członków rodu szlachty południowo-zachodniego kraju byłego Imperium Rosyjskiego – dawnego terenu Rzeczpospolitej.

Ważność pierwszej legitymacji jest bardzo istotna tak dla wszystkich następnych pokoleń w celu dodania do członków rodu, jak również dla rodzin zdeklasowanych. Podkreślić trzeba wyraźnie, iż nie zaliczenie do szlachty rosyjskiej nie odbierało szlachectwa polskiego, jednakże brak przywilejów tego stanu w świetle rosyjskiego prawodawstwa, prowadził nieuchronnie do deklasacji. Trzeba pamiętać, iż system rosyjski zrobił wszystko, aby oddzielić właścicieli ziemskich od reszty Polaków. Tylko ci pierwsi byli uznawani za szlachtę i można stwierdzić jednoznacznie, że około 1846 roku, po zakończeniu prac Kijowskiej Komisji Rewizyjnej zrównanie: szlachta (dworjanstwo) = właścicieli ziemscy zostało oficjalnie zrealizowane. Pomiędzy rokiem 1831 i 1846 zdeklasowano 340 000 szlachty na obszarze Południowo-Zachodniego Kraju Imperium Rosyjskiego. Tylko pod koniec roku 1833 zdeklasowano:
Gubernia Kijowska – 28 603
Gubernia Podolska – 32 024
Gubernia Wołyńska – 11 517
Łącznie w trzech guberniach 72 144 szlachty.

Powyżej oznaczona liczba rodzin szlacheckich z byłej szlachty polskiej nie trafiła do spisów szlachty wydawanych drukiem na przełomie XIX-XX wieku w Cesarstwie Rosyjskim. Jedynie protokoły wywodu rodowitości szlacheckiej (pierwszej legitymacji) dają możliwość zebrać wiadomości o rodzinach zdeklasowanych, w tym ich genealogiczna i historyczna wartość nie do przecenienia.